20 Νοεμβρίου Παγκόσμια Ημέρα για τα Δικαιώματα του Παιδιού

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια

Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις.

Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών, είναι η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού του 1989 που την έχουν υπογράψει 191 χώρες και είναι νόμος στην χώρα μας. Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε τη Σύμβαση αυτή με λίγα και απλά λόγια.

1: ορισμός
“Παιδιά” θεωρούνται όλα τα κορίτσια και τα αγόρια από 0 έως 18 ετών.

2: απαγόρευση διακρίσεων
Όλα τα παιδιά είναι ίσα. Έχουν δικαίωμα να τα αντιμετωπίζουν χωρίς διακρίσεις λόγω της φυλής, του φύλου, της γλώσσας, της θρησκείας,
των απόψεων, της περιουσίας, της κατάστασης, των ιδιαίτερων αναγκών ή της εμφάνισής τους.

3: το συμφέρον του παιδιού
Όταν οι μεγάλοι παίρνουν αποφάσεις που αφορούν τα παιδιά, πρέπει να υπολογίζουν πριν από όλα το συμφέρον των παιδιών. Η Πολιτεία πρέπει
να προστατεύει και να φροντίζει τα παιδιά, αν οι γονείς τους δεν μπορούν να το κάνουν.

4: μέτρα της Πολιτείας
Η Πολιτεία πρέπει να παίρνει όλα τα κατάλληλα μέτρα για να εφαρμόζονται τα δικαιώματα των παιδιών.

5: ρόλος γονέων και κηδεμόνων
Οι γονείς ή οι κηδεμόνες ενός παιδιού είναι υπεύθυνοι να το μεγαλώνουν έτσι ώστε να αναπτύσσονται οι ικανότητές του και να το βοηθούν να μάθει
και να ασκεί τα δικαιώματά του.

6: δικαίωμα στη ζωή
Τα παιδιά έχουν δικαίωμα στη ζωή, την επιβίωση και την ανάπτυξη.

7: όνομα και ιθαγένεια
Δικαίωμα κάθε παιδιού είναι να γράφεται στο ληξιαρχείο με τη γέννησή του και να έχει όνομα, επώνυμο και ιθαγένεια, δηλαδή να ανήκει σε μια χώρα.

8: ταυτότητα
Η Πολιτεία πρέπει να βοηθά τα παιδιά να διατηρούν την ταυτότητα, την ιθαγένεια και τις οικογενειακές τους σχέσεις.

9: ζωή και επικοινωνία με τους γονείς
Κάθε παιδί έχει δικαίωμα να ζει μαζί με τους γονείς του, εκτός αν αυτοί ζουν χωριστά, αν δεν μπορούν να το φροντίσουν ή αν πρέπει να απομακρυνθεί από αυτούς για το καλό του. Όταν ζει μακριά από τους γονείς του, το παιδί έχει δικαίωμα να τους βλέπει και να επικοινωνεί μαζί τους, εκτός αν αυτό
είναι αντίθετο με το συμφέρον του.

10: οικογενειακή επανένωση
Αν ένα παιδί ζει σε διαφορετική χώρα από τους γονείς του, έχει δικαίωμα να ξανασμίξει μαζί τους και να μείνουν στο ίδιο μέρος.

11: παράνομες μετακινήσεις στο εξωτερικό
Τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται από κάθε παράνομη απομάκρυνσή τους από τη χώρα στην οποία ζουν.

12: ελευθερία γνώμης
Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους. Οι μεγάλοι πρέπει να ακούν και να παίρνουν σοβαρά υπόψη τους τη γνώμη
των παιδιών για θέματα που τα αφορούν, ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητά τους.

13: ελευθερία έκφρασης
Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να αναζητούν, να μαθαίνουν και να μεταδίδουν πληροφορίες και ιδέες, και να εκφράζονται ελεύθερα, μέσα από τον γραπτό
ή προφορικό λόγο, την τέχνη ή άλλους τρόπους, αρκεί να σέβονται τα δικαιώματα των άλλων.

14: ελευθερία σκέψης και θρησκείας
Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να σκέφτονται ελεύθερα και να πιστεύουν σε μια θρησκεία.

15: ελευθερία συνάντησης και ομαδικής συνεργασίας
Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να συναντιόνται, να συνεργάζονται και να συμμετέχουν σε συγκεντρώσεις, αρκεί να μην παραβιάζουν τα δικαιώματα
των άλλων.

16: ιδιωτική ζωή
Κανείς δεν μπορεί να επεμβαίνει αυθαίρετα ή παράνομα στην ιδιωτική ζωή, την οικογένεια, την κατοικία ή την αλληλογραφία ενός παιδιού,
ούτε να προσβάλλει την τιμή και την υπόληψή του.
17: πληροφόρηση
Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να μαθαίνουν τι συμβαίνει γύρω τους από τα μέσα ενημέρωσης (εφημερίδες, ραδιόφωνο, τηλεόραση, ηλεκτρονικά μέσα).
Η Πολιτεία πρέπει να ενθαρρύνει τα μέσα να διαδίδουν χρήσιμες πληροφορίες και να προστατεύουν τα παιδιά από ό,τι μπορεί να τα βλάψει.

18: ευθύνες και υποστήριξη γονέων
Οι γονείς ή κηδεμόνες ενός παιδιού έχουν τη ευθύνη της ανατροφής και της ανάπτυξής του. Η Πολιτεία πρέπει να τους βοηθά σε αυτή την αποστολή
και να εξασφαλίζει τη δημιουργία υπηρεσιών φροντίδας για τα παιδιά.
19: βία, παραμέληση, εκμετάλλευση
Τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται από κάθε μορφή βίας, προσβολής, παραμέλησης, εγκατάλειψης, σωματικής, ψυχολογικής, πνευματικής
ή σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης, όσο βρίσκονται στην ευθύνη των γονιών ή των κηδεμόνων τους ή άλλων προσώπων στα οποία αυτοί
τα έχουν εμπιστευθεί.
20: εναλλακτική επιμέλεια
Όταν ένα παιδί δεν ζει με την οικογένειά του ή αυτή δεν μπορεί να το φροντίσει, έχει δικαίωμα ειδικής προστασίας και βοήθειας, μέσα από θεσμούς όπως
η υιοθεσία, η φιλοξενία σε ανάδοχη οικογένεια ή σε κατάλληλη στέγη / ίδρυμα.
21: υιοθεσία
Η Πολιτεία πρέπει να παίρνει όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε μια υιοθεσία που γίνεται στην ίδια χώρα ή σε άλλη, να είναι σύμφωνη με το νόμο και
να λαμβάνεται υπόψη πάνω απ’ όλα το συμφέρον του παιδιού.
22: παιδιά πρόσφυγες
Τα παιδιά πρόσφυγες, που έχουν φύγει μόνα ή συνοδευόμενα από τους δικούς τους από την πατρίδα τους επειδή εκεί κινδύνευαν, έχουν δικαίωμα ειδικής προστασίας και απολαμβάνουν όλα τα δικαιώματα που έχουν και τα άλλα παιδιά.
23: παιδιά με αναπηρίες
Τα παιδιά με σωματικές ή πνευματικές αναπηρίες έχουν δικαίωμα να ζουν σε συνθήκες που εγγυώνται την αξιοπρέπειά τους και ευνοούν την αυτονομία τους. Να απολαμβάνουν ειδική φροντίδα και να συμμετέχουν ισότιμα στην εκπαίδευση και την κοινωνική ζωή.
24: υγεία και ιατρικές υπηρεσίες
Όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην προληπτική φροντίδα της υγείας τους και όταν αρρωσταίνουν να χρησιμοποιούν τις απαραίτητες ιατρικές υπηρεσίες για τη θεραπεία τους.
25: επανεξέταση αναδοχής
Όταν ένα παιδί τοποθετείται σε ένα ίδρυμα ή μια ανάδοχη οικογένεια, η Πολιτεία πρέπει να παρακολουθεί και να ελέγχει αν το φροντίζουν σωστά
και αν απολαμβάνει όλα τα δικαιώματά του.
26: κοινωνική πρόνοια
Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν την κατάλληλη κοινωνική φροντίδα και ασφάλιση.
27: ανάπτυξη και επίπεδο ζωής
Όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα σε ένα αξιοπρεπές επίπεδο ζωής: να έχουν φαγητό, ρούχα και να ζουν σε ένα ασφαλές σπίτι, ώστε να έχουν ομαλή σωματική, πνευματική, ψυχική, ηθική και κοινωνική ανάπτυξη. Αν οι γονείς τους δεν μπορούν να τους τα προσφέρουν, η Πολιτεία πρέπει να τους βοηθάει.
28: εκπαίδευση
Όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα να πηγαίνουν στο σχολείο και να έχουν ίσες ευκαιρίες σε αυτό.
Η Πολιτεία πρέπει να παίρνει μέτρα ώστε τα παιδιά να γράφονται και να μη διακόπτουν το σχολείο. Τα μέτρα για τη σχολική πειθαρχία πρέπει να σέβονται τα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια των μαθητών.
29: σκοποί εκπαίδευσης
Η εκπαίδευση πρέπει να βοηθάει τα παιδιά να αναπτύσσουν τις ικανότητες και την προσωπικότητά τους και να μαθαίνουν να σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, τους διαφορετικούς πολιτισμούς και το φυσικό περιβάλλον.
30: μειονότητες
Τα παιδιά που ανήκουν σε εθνικές, γλωσσικές ή θρησκευτικές μειονότητες, έχουν δικαίωμα να έχουν τη δική τους πολιτιστική ζωή, να χρησιμοποιούν
τη γλώσσα τους και να ασκούν τη θρησκεία τους.
31: ελεύθερος χρόνος και ψυχαγωγία
Όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα να ξεκουράζονται, να έχουν ελεύθερο χρόνο, να παίζουν, να ψυχαγωγούνται και να ασχολούνται με πράγματα
που τους ενδιαφέρουν.
32: παιδική εργασία, οικονομική εκμετάλλευση
Τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται από την οικονομική εκμετάλλευση και οποιαδήποτε επικίνδυνη εργασία μπορεί να βάλει σε κίνδυνο την εκπαίδευση, την υγεία ή την ανάπτυξή τους. Η Πολιτεία πρέπει να ρυθμίζει, σύμφωνα με τις διεθνείς συμβάσεις, τα κατώτατα όρια ηλικίας, τα ωράρια και τις συνθήκες εργασίας για ανηλίκους όπως και την επιβολή ποινών σε όσους τα παραβιάζουν.

33: ναρκωτικά
Τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται από την παράνομη χρήση ναρκωτικών ουσιών αλλά και να μη χρησιμοποιούνται στην παραγωγή και τη διακίνησή τους.

34: σεξουαλική βία και εκμετάλλευση
Είναι υποχρέωση της Πολιτείας να προστατεύει τα παιδιά από κάθε μορφή σεξουαλικής βίας και εκμετάλλευσης, όπως ο εξαναγκασμός σε σεξουαλική δραστηριότητα, η πορνεία και η πορνογραφία.
35: απαγωγή και εμπορία παιδιών
Τα κράτη παίρνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα για να εμποδίσουν τις απαγωγές, την πώληση και το δουλεμπόριο των παιδιών.

36: άλλες μορφές εκμετάλλευσης
Τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται από οποιαδήποτε άλλη μορφή εκμετάλλευσης που μπορεί να βλάπτει την ευημερία τους.

37: βασανιστήρια και στέρηση ελευθερίας
Κανένα παιδί δεν πρέπει να υποβάλλεται σε βασανιστήρια ή άλλη απάνθρωπη ή εξευτελιστική τιμωρία. Η θανατική ποινή και η ισόβια φυλάκιση απαγορεύεται να επιβάλλονται σε παιδιά. Η σύλληψη και κράτηση ανηλίκων πρέπει να είναι σύμφωνη με το νόμο, να έχει την ελάχιστη δυνατή χρονική διάρκεια και να ανταποκρίνεται στην ανάγκες της ηλικίας τους.

38: ένοπλες συρράξεις
Σε περίπτωση πολέμου, τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται. Απαγορεύεται να συμμετέχουν σε εχθροπραξίες παιδιά κάτω των 15 ετών.

39: επανένταξη παιδιού-θύματος
Η Πολιτεία πρέπει να φροντίζει τα παιδιά που είναι θύματα παραμέλησης, κακομεταχείρισης, εκμετάλλευσης ή πολέμων για να ξεπερνούν τα τραύματά τους και να συμμετέχουν φυσιολογικά στην κοινωνική ζωή.
40: δικαιοσύνη / ποινική μεταχείριση
Κάθε παιδί ύποπτο, κατηγορούμενο ή καταδικασμένο για μια παράνομη πράξη έχει δικαίωμα να το αντιμετωπίζουν με αξιοπρέπεια, ανθρωπισμό και σεβασμό στις ανάγκες του, να ενημερώνεται για την υπόθεσή του σε γλώσσα που καταλαβαίνει και να έχει νομική βοήθεια για να μπορεί να υπερασπίζεται τον εαυτό του.
41: ευνοϊκότερες ρυθμίσεις
Αν οι νόμοι μιας χώρας προστατεύουν καλύτερα τα δικαιώματα των παιδιών από ό,τι αυτή η Σύμβαση, τότε πρέπει να εφαρμόζονται εκείνοι.
42: γνωστοποίηση
Τα κράτη έχουν υποχρέωση να κάνουν γνωστά στους μεγάλους και στα παιδιά τις αρχές και το περιεχόμενο αυτής της Σύμβασης.
43-54: εφαρμογή και έλεγχος
Μια ειδική Επιτροπή στον ΟΗΕ παρακολουθεί την εφαρμογή της Σύμβασης σε όλα τα κράτη που την έχουν υπογράψει. Οι κυβερνήσεις οφείλουν
να στέλνουν εκθέσεις κάθε πέντε χρόνια και η Επιτροπή, αφού τις εξετάσει, τους στέλνει παρατηρήσεις και προτάσεις της.

Τονίζουμε ότι η ζήτηση κάνει την προσφορά! Αν όλοι αλλάζαμε συνήθειες και προτιμούσαμε πιο υγιεινές και περιβαλλοντικά πιο φιλικές τροφές, αυτές θα πρόσφερε και το κυλικείο. Οι μαθητές μπορούν να προτείνουν λύσεις και να τις συζητήσουν με τον/την κυλικειάρχη.

Το αγαπημένο παιχνίδι "Ο γύρος του κόσμος σε 80 ερωτήσεις" ταξίδεύει εικονικά μικρούς και μεγάλους, μέσα από ευφάνταστες και διασκεδαστικές ερωτήσεις και περιεχόμενο σχετικό με το περιβάλλον, τα χαρακτηριστικά και τις απειλές του, τη γεωγραφία, τον πολιτισμό, αλλά και ένα πιο «πράσινο» τρόπο ζωής!  Επισκεφτείτε το διασκεδάστε, μάθετε και κερδίστε! Χρησιμοποιήστε το ως συμπληρωματικό εκπαιδευτικό εργαλείο για να κεντρίσετε το ενδιαφέρον των μαθητών στην τάξη και προτρέψτε τους ν’ αναζητήσουν περισσότερες πληροφορίες για σημαντικές περιοχές και έννοιες σχετικές με το περιβάλλον ή παίξτε το  με τα παιδιά σας στο σπίτι στο ελεύθερό τους χρόνο. Μια καλή ευκαιρία είναι αυτό το Σαββατοκύριακο που είναι Happy Friday. Καλή διασκέδαση, λοιπόν! Παρακάτω θα βρείτε τον σύνδεσμο για να ξεκινήσετε το διασκεδαστικό παιχνίδι γνώσεων.

http://wwf-atlas.gr/

                                                           ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Αγαπητοί γονείς και κηδεμόνες, σας ενημερώνουμε πως αύριο Τετάρτη 7 Νοεμβρίου 2018 τα σχολεία θα παραμείνουν κλειστά για τη διεξαγωγή των εκλογών για την ανάδειξη αιρετών εκπροσώπων στο ΠΥΣΠΕ, ΑΠΥΣΠΕ και ΚΥΣΠΕ.
Η Διευθύντρια και ο Σύλλογος Διδασκόντων του σχολείου.

Εκφοβισμός (Bullying) … Χαμένοι στη Μετάφραση

Το φαινόμενο του εκφοβισμού έχει πάρει στη χώρα μας μεγάλες δημοσιογραφικές αλλά και επιστημονικές διαστάσεις. Σύμφωνα με τον Olweus “Ένας μαθητής ή μια μαθήτρια γίνεται αντικείμενο εκφοβισμού ή θυματοποιείται, όταν υποβάλλεται κατ’ επανάληψη και κατ’ εξακολούθηση σε αρνητικές ενέργειες από έναν ή περισσότερους άλλους μαθητές” (Olweus, 2009). Ο όρος bullying παρουσιάζει αρκετές δυσκολίες στη μετάφραση του τόσο στην ελληνική γλώσσα όσο και σε άλλες γλώσσες. Στα ελληνικά έχει αποδοθεί ως «σχολικός εκφοβισμός» (Κουράκης, 2010), μια μετάφραση που περιορίζει το φαινόμενο στο σχολικό περιβάλλον, κάτι που ερευνητικά φαίνεται ότι δεν ισχύει. Έτσι ο όρος bullying στην Ελλάδα σταδιακά άρχισε να συνδέεται με την σχολική επιθετικότητα, όσο και με τις έννοιες της σχολικής βίας και της παραβατικότητας στο χώρο του σχολείου. Κι ενώ ως έννοιες συνδέονται, εντούτοις δεν ταυτίζονται.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO, 2013) ο εκφοβισμός είναι μια πολύπλευρη μορφή κακομεταχείρισης, η οποία παρατηρείται ως επί το πλείστον στα σχολεία και στους χώρους εργασίας. Χαρακτηρίζεται από την επαναλαμβανόμενη έκθεση ενός ατόμου σε φυσική ή / και συναισθηματική επιθετικότητα, όπως πειράγματα, παρατσούκλια, κοροϊδία, απειλές, παρενόχληση, χλευασμούς, καψόνια, κοινωνικό αποκλεισμό ή διάδοση φημών.

Από τα παραπάνω καταλαβαίνουμε ότι μια σύγκρουση μεταξύ δυο ή περισσότερων παιδιών εντός ή εκτός σχολικού περιβάλλοντος καθόλου δεν αρκεί για να μιλήσουμε για bullying ή «σχολικό εκφοβισμό». Για να θεωρηθεί μια συμπεριφορά ως εκφοβισμός θα πρέπει να έχει τέσσερα χαρακτηριστικά (Olweus, 1973, 1991; Smith, 1991):
● Να γίνεται συστηματικά. Η έννοια της επανάληψης φαίνεται να έχει εξέχουσα θέση στο φαινόμενο, καθώς σύμφωνα και με την Παγκόσμια Αναφορά του ΟΗΕ για τη «Βία Κατά Των Παιδιών» του έτους 2006 (στο Pinheiro, 2006) ο εκφοβισμός διακρίνεται από τις υπόλοιπες μορφές βίας κατά των παιδιών, επειδή αποτελεί ένα πρότυπο επαναλαμβανόμενης συμπεριφοράς
● Να γίνεται από πρόθεση
● Nα έχει στόχο να πληγώσει κάποιον
● Να υπάρχει ανισορροπία δύναμης των ατόμων που εμπλέκονται . Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι η ασυμμετρία δύναμης εξαρτάται από το πλαίσιο στο οποίο εμφανίζεται και είναι ρευστή. Όταν γίνεται λόγος για ανισορροπία δύναμης, μπορεί να αφορά τα σωματικά, συναισθηματικά, κοινωνικά χαρακτηριστικά των εμπλεκόμενων παιδιών. Σύμφωνα με τον Farrington (2010), οι περιπτώσεις όπου ένα ή περισσότερα παιδιά, ανάλογης ή ίσης δύναμης ή εξουσίας, επιτίθενται το ένα στο άλλο και θυματοποιούνται αμοιβαία δεν αποτελούν περιστατικά bullying.

Μια δεύτερη σύγχυση μπορεί να δημιουργηθεί από τα ίδια τα παιδιά που εκφοβίζουν ή που παρατηρούν και να ισχυριστούν ότι μια συμπεριφορά εκφοβισμού δεν είναι τίποτε περισσότερο ή λιγότερο από «πλάκα» ή «πείραγμα». Μια σημαντική διαφορά που τονίζει και ο ίδιος ο Olweus στο έργο του είναι ότι η πλάκα συμβαίνει μεταξύ φίλων ενώ ο εκφοβισμός όχι. Επίσης η πλάκα δεν περιλαμβάνει ένα παιδί που πονάει, φοβάται ή ντρέπεται, συναισθήματα που προκαλούν οι συμπεριφορές εκφοβισμού.

Εν κατακλείδι, θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι θα πρέπει να δίνεται μεγάλη προσοχή στον χαρακτηρισμό μιας πράξης ως «εκφοβισμό». Μια πλάκα μπορεί να μετατραπεί σε εκφοβισμό αλλά όχι απαραίτητα. Το ίδιο και με τις συγκρούσεις και τους καβγάδες. Η σημασία του διαχωρισμού εντοπίζεται και για την αποτελεσματικότητα της παρέμβασης. Μια πλάκα που αντιμετωπίζεται ως εκφοβισμός ελλοχεύει τον κίνδυνο να γίνει πραγματικά εκφοβισμός κ.ο.κ.

Για οποιαδήποτε περαιτέρω πληροφορία ή διευκρίνιση μπορείτε να καλέσετε στην «Ευρωπαϊκή Γραμμή Υποστήριξης Παιδιών 116111» ώστε να συζητήσετε με έναν ψυχολόγο όλα αυτά που μπορεί να σας απασχολούν σε σχέση με το παιδί σας.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
Farrington, D.P.& Ttofi, M.Μ. (2010). School-Based Programs to Reduce Bullying and Victimization, National Criminal Justice. Διαθέσιμο στο file:///C:/Users/user/Downloads/School-based%20Anti-Bullying%20Programs%20v2_R.pdf Προσπελάστηκε στις 18/01/2015

Κουράκης, Ν. (2010). Δυνατότητες αντιμετώπισης της οργανωμένης σχολικής βίας (bullying). Στο: Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, Ειδική Επιτροπή Μελέτης των Ομάδων Ενδοσχολικής Βίας (ΕΕΜΟΕΒ), Ομαδική Βία και Επιθετικότητα στα Σχολεία, Α. Γιωτοπούλου - Μαραγκοπούλου (Δ/νση Έκδοσης) (259-272). Αθήνα: Νομική Βιβλιοθήκη, 260.

Olweus D. (1991). Bully/victim problems among schoolchildren: basic facts and effects of a school based intervention program. In: Pepler D, Rubin K, editors. The development and treatment of childhood aggression. Hillsdale, NJ: Erlbaum. p 411–448

Pinheiro, S. P. (2006). World Report on Violence Against Children. UN Publishing Services (UN Geneva) and Services Concept. Geneva: ATAR Roto Presse SA, 121.

Smith PK. (1991). The silent nightmare: bullying and victimization in school peer groups. Psychologist 4: 243–248

World Health Organization: WHO. (2013). Διαθέσιμο στο http://www.who.int/en/

Πηγή:  https://www.hamogelo.gr/gr/el/ta-nea-mas/ekfovismos-bullying-hellip-chamenoi-sti-metafrasi/

Πως επηρεάζεται το παιδί μας από τις λέξεις που λέμε αλλά και από τον τρόπο που τις λέμε

Καθημερινά δεχόμαστε κλήσεις στην «Ευρωπαϊκή Γραμμή Υποστήριξης Παιδιών 116111» από γονείς οι οποίοι θέλουν να μάθουν ποιος είναι ο κατάλληλος τρόπος να μιλήσουν στα παιδιά τους για διάφορα θέματα που τους απασχολούν και έχουν να κάνουν με τον τρόπο που συναλλάσσονται καθημερινά μαζί τους. Στην επικοινωνία μας με τα παιδιά δεν παίζουν ρόλο μόνο οι λέξεις που λέμε, αλλά και ο τρόπος που τις λέμε, δηλαδή η συναισθηματική διάθεση στην οποία βρισκόμαστε τη δεδομένη στιγμή. Η συμπεριφορά πίσω από τα λόγια του γονέα είναι εξίσου σημαντική όσο και τα ίδια τα λόγια. Για παράδειγμα, το αποδοκιμαστικό βλέμμα ή ο περιφρονητικός τόνος του γονέα μπορούν να πληγώσουν βαθιά το παιδί. Αλλά αν το παιδί υποβάλλεται ταυτόχρονα και σε χαρακτηρισμούς όπως «βλάκας», «απρόσεκτος», «ανεύθυνος» πληγώνει διπλά. Με κάποιον τρόπο οι λέξεις έχουν μια μακροχρόνια και δηλητηριώδη επιρροή στο παιδί. Αποτέλεσμα αυτού είναι το παιδί στο μέλλον να ανασύρει με μεγάλη ευκολία τέτοιες λέξεις και να τις χρησιμοποιεί ενάντια στον ίδιο του τον εαυτό.

Αυτό που χρειάζεται να έχουν όλοι οι γονείς κατά νου κάθε φορά που επικοινωνούν με τα παιδιά τους είναι πως θα πρέπει να είναι πάντα ενήμεροι για την συναισθηματική κατάσταση που βρίσκονται εκείνη τη στιγμή. Για παράδειγμα, αν νιώθετε θυμό μετά από μία «αταξία» του παιδιού σας, θα ήταν πολύ βοηθητικό να γνωρίζετε πώς ακριβώς σας έκανε να νιώσετε αυτή του η πράξη. Αφού αναγνωρίσετε το συναίσθημά σας, χρειάζεται να το επικοινωνήσετε στο παιδί. Όταν προσπαθούμε να εξηγήσουμε σε ένα παιδί πως η συμπεριφορά του δεν ήταν σωστή, καλό θα είναι να χαρακτηρίζουμε την ίδια τη συμπεριφορά και όχι την προσωπικότητα του παιδιού. Για παράδειγμα, η έκφραση «είσαι απρόσεκτος» πρέπει να αποφεύγεται γιατί βάζει «ταμπέλα» στην προσωπικότητα του παιδιού. Αντιθέτως, μπορούμε να πούμε «είμαι θυμωμένη γιατί έχει γεμίσει όλο το σπίτι λάσπες από τα παπούτσια σου». Αφού, αναγνωρίσετε το συναίσθημά σας και το επικοινωνήσετε στο παιδί με τέτοιον τρόπο, ώστε να το ακούσει, στη συνέχεια δηλώνετε την προσδοκία σας, δηλαδή τι θα περιμένατε σε ανάλογη περίπτωση. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα θα μπορούσατε να πείτε «Περιμένω, όταν κάποιος έχει πατήσει λάσπες, να αφήνει τα παπούτσια του στην είσοδο του σπιτιού». Εν συνεχεία, δείχνουμε στο παιδί πως μπορεί να διορθώσει τα πράγματα. Για παράδειγμα «Τώρα το σπίτι χρειάζεται καθάρισμα». Σε αυτό το σημείο εμπλέκουμε το παιδί στη διαδικασία αποκατάστασης της «ζημιάς», γιατί έτσι του δίνουμε τη δυνατότητα να αναλογιστεί την πράξη του και να μπορέσει να τη διορθώσει. Τέλος, δίνουμε στο παιδί μία επιλογή «Μπορείς να μπαίνεις με τα παπούτσια γεμάτα λάσπες στο σπίτι, αρκεί μετά να καθαρίζεις το χώρο. Ή να μην μπαίνεις με αυτά μέσα και να τα αφήνεις στην είσοδο. Εσύ αποφασίζεις». Η ύπαρξη επιλογών βοηθάει τα παιδιά να ακούσουν καλύτερα το μήνυμα που τους δίνουμε και ταυτόχρονα τους δίνει την αίσθηση ότι μπορούν να επιλέξουν και να αναλάβουν την ευθύνη της απόφασής τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να γίνονται τα παιδιά πιο υπεύθυνα και να μη νιώθουν πως εγκλωβίζονται μέσα σε γονεϊκές προσταγές.

Από την άλλη, με τον ίδιο τρόπο χρειάζεται να διαχειριστούμε και την καλή συμπεριφορά που εμφάνισε το παιδί. Καλό είναι να αποφεύγονται εκφράσεις όπως «είσαι καλό παιδί», «τέλειος». Πρώτον, εκφράσεις όπως αυτές που προαναφέραμε, στοχεύουν στην προσωπικότητα του παιδιού και, ακόμα κι αν έχουν θετικό πρόσημο, βάζουν ταμπέλα στον χαρακτήρα του παιδιού. Τι γίνεται, δηλαδή, όταν το παιδί μας κάνει κάποια αταξία, όπως στο παράδειγμα που αναφέρθηκε παραπάνω; Παύει να είναι καλό παιδί; Δεν χαίρει πλέον της αγάπης και της εκτίμησης των γονιών του; Επειδή τέτοια ερωτήματα μπαίνουν και στο μυαλό ενός παιδιού τη στιγμή που εμφάνισε μια λάθος συμπεριφορά, καλό είναι να μην το επιβραβεύουμε με τέτοιου είδους εκφράσεις. Δεύτερον, οι γενικευτικές επιβραβεύσεις όπως «μπράβο», «υπέροχα» δεν δίνουν τροφή για σκέψη στα παιδιά. Για ποιο λόγο τους λέμε «μπράβο»; Τι έκαναν; Για τον λόγο αυτό, χρειάζεται να περιγράψουμε αναλυτικά τι είναι αυτό που είδαμε και που μας έκανε να χαρούμε. Για παράδειγμα «Βλέπω ένα καθαρό δωμάτιο, ένα στρωμένο κρεβάτι, τα ρούχα είναι στη ντουλάπα και τα βιβλία στη θέση τους». Στη συνέχεια χρειάζεται να περιγράψουμε το συναίσθημά μας, βλέποντας τακτοποιημένο το χώρο «Είναι πολύ ευχάριστο να μπαίνεις σε αυτό το δωμάτιο». Τέλος, χρειάζεται να συνοψίσουμε όλη αυτή την προσπάθεια του παιδιού με μία λέξη. Για παράδειγμα «Αυτό λέγεται οργάνωση». Ακολουθώντας την παραπάνω διαδικασία, το παιδί κινητοποιείται στο να σκεφτεί τι ήταν αυτό που μας έκανε χαρούμενους και ποια δεξιότητά του επιβραβεύτηκε. Στο παράδειγμά μας, η δεξιότητα που επέδειξε το παιδί ήταν αυτή της οργάνωσης. Με αυτό τον τρόπο υπάρχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσει ξανά αυτή τη συμπεριφορά σε σχέση με το να το επιβραβεύαμε με ένα απλό «μπράβο».

Συνοψίζοντας, είναι πολύ βασικό να θυμάστε πως σημασία δεν έχουν μόνο οι λέξεις που χρησιμοποιούμε στα παιδιά, αλλά και ο τρόπος που τις λέμε. Είναι το μέρος εκείνο στην επικοινωνία που ονομάζεται εξωλεκτική συμπεριφορά. Δηλαδή, τα μηνύματα που δίνουμε σε αυτόν που μας ακούει με τη γλώσσα του σώματος και που πολλές φορές στέλνουν πιο άμεσα το μήνυμα από τις ίδιες τις λέξεις. Να θυμάστε πως ο τρόπος που μιλάμε στα παιδιά μας, γίνεται η εσωτερική τους φωνή.

Για οποιαδήποτε περαιτέρω πληροφορία ή διευκρίνιση μπορείτε να καλέσετε στην «Ευρωπαϊκή Γραμμή Υποστήριξης Παιδιών 116111» ώστε να συζητήσετε με έναν ψυχολόγο όλα αυτά που μπορεί να σας απασχολούν σε σχέση με το παιδί σας.

Βιβλιογραφία
Φέιμπερ Α. & Μάζλις Ι. (2016). Πώς να μιλάτε στα παιδιά ώστε να σας ακούν & πώς να τα ακούτε ώστε να σας μιλούν. Εκδόσεις Πατάκη 

Πηγή:  https://www.hamogelo.gr/gr/el/ta-nea-mas/pos-epireazetai-to-paidi-mas-apo-tis-lekseis-pou-leme-alla-kai-apo-ton-tropo-pou-tis-leme/

Πριν χτυπήσει το κουδούνι: Οι γονείς αντιμέτωποι με το σχολικό εκφοβισμό

Το φαινόμενο του εκφοβισμού μεταξύ παιδιών, ιδιαίτερα στο χώρο του σχολείου, δεν είναι καινούργιο ∙ είναι τόσο παλιό όσο και το οργανωμένο εκπαιδευτικό σύστημα. Ο σχολικός εκφοβισμός αναγνωρίζεται πλέον ως σημαντικό πρόβλημα καθώς διαταράσσει την ομαλή λειτουργία του σχολείου, έχει δυσμενείς συνέπειες στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των θυμάτων, την ακαδημαϊκή τους επίδοση, δημιουργεί κλίμα φόβου κι ανησυχίας για τα υπόλοιπα παιδιά κ.α

Τι μπορείτε να κάνετε αν το παιδί σας δέχεται εκφοβισμό :

● Δώστε χρόνο και χώρο στο παιδί να εκφράσει τα γεγονότα, τις σκέψεις και τα συναισθήματά του σχετικά με τα περιστατικά εκφοβισμού που βίωσε
● Μεταδώστε του ότι ο εκφοβισμός δεν επιτρέπεται, ότι δεν ευθύνεται ο ίδιος για αυτό που συμβαίνει και θυμίστε του ότι έχει το δικαίωμα να είναι ασφαλής
● Βοηθήστε το να ξεκαθαρίσει στο μυαλό του τις έννοιες «κάρφωμα» και «αναφορά». Οι αναφορές περιστατικών εκφοβισμού στο δάσκαλο / τη δασκάλα γίνονται ώστε να είναι όλα τα παιδιά ασφαλή και δεν έχουν στόχο να βλάψουν κάποιον
● Καταγράψτε με το παιδί τα περιστατικά εκφοβισμού. Αν περιλαμβάνονται διαδικτυακές συμπεριφορές εκφοβισμού (μηνύματα, βίντεο, φωτογραφίες), κρατήστε τις
● Διατηρείστε την ψυχραιμία σας και βοηθήστε το παιδί να οργανώσει ένα σχέδιο δράσης (δεν αντεπιτίθεμαι, παραμένω ψύχραιμος και απομακρύνομαι από τους δράστες, ζητάω βοήθεια από κάποιον ενήλικα που εμπιστεύομαι, κάνω παρέα με άλλα παιδιά)
● Αποφύγετε την επικοινωνία με τους γονείς του θύτη. Αυτό ίσως επιφέρει καυγάδες και παραπάνω προβλήματα για εσάς και το παιδί σας. Η ενημέρωση των γονέων των εμπλεκομένων παιδιών, προτείνεται να γίνεται από το σχολείο
● Επισκεφθείτε τη δασκάλα / δάσκαλο του παιδιού σε κανονισμένο ραντεβού ώστε να συζητήσετε για τα περιστατικά εκφοβισμού. Οι εκπαιδευτικοί μπορεί να μην είναι ενήμεροι για όσα συμβαίνουν. Ρωτήστε αν υπάρχει κάποιο πλάνο αντιμετώπισης του εκφοβισμού στο σχολείο και δηλώστε διαθέσιμος/η για συνεργασία
● Αποτρέψτε τις απουσίες του παιδιού από το σχολείο, αν οφείλονται σε φόβο κι ανασφάλεια απέναντι στο θύτη. Η παραμονή στο σπίτι μπορεί να ανακουφίσει το παιδί βραχυπρόθεσμα αλλά δεν βοηθά στην αντιμετώπιση του εκφοβισμού
● Δώστε του ευκαιρίες να εμπλέκεται σε παρέες συνομηλίκων εκτός σχολείου, όπως για παράδειγμα να  συμμετέχει σε ένα ομαδικό άθλημα, σε δραστηριότητες δημιουργικής απασχόλησης κ.α
● Απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας για παιδιά, αν το παιδί σας για μεγάλο χρονικό διάστημα παρουσιάζει δυσκολία στον ύπνο ή την πρόσληψη τροφής, παραπονιέται για σωματικούς πόνους, αρνείται να πάει σχολείο.

Για οποιαδήποτε περαιτέρω πληροφορία ή διευκρίνιση μπορείτε να καλέσετε στην «Ευρωπαϊκή Γραμμή Υποστήριξης Παιδιών 116111» ώστε να συζητήσετε με έναν ψυχολόγο όλα αυτά που μπορεί να σας απασχολούν σε σχέση με το παιδί σας.

Βιβλιογραφικές αναφορές:

Bullying We can all help Stop it. A Guide for Parents of Elementary and Secondary School. (2013). Ανακτήθηκε  23 Αυγούστου 2018 από http://www.edu.gov.on.ca/eng/multi/english/BullyingEN.pdf

Why me? A Parent’s Guide to Helping your Child Deal with Bullying. Ανακτήθηκε 23 Αυγούστου 2018  από https://parklandprimary.co.uk/documents/parental_advice/parental_advice_booklet_bullying.pdf

https://www.ncab.org.au/bullying-advice/bullying-for-parents, ημερομηνία πρόσκτησης 23/08/2018

Πηγή: https://www.hamogelo.gr/gr/el/ta-nea-mas/prin-chtipisei-to-koudouni-oi-goneis-antimetopoi-me-to-scholiko-ekfovismo/